Cam negatiflerden İstanbul’un görsel hafızasına
Cam Negatiflerde İstanbul’un İzleri – İmparatorluk’tan Cumhuriyet’e, Millî Kütüphane koleksiyonundaki tarihî cam negatiflerden yola çıkan bir kitap ve sergi projesi olarak hazırlandı.
Koleksiyonun önemli bir bölümü, 1970’li yılların ilk yarısında Anadolu Hisarı’ndaki ahşap bir konağın restorasyonu sırasında çatı arasında bulunan cam negatif ve pozitiflerden oluşuyor. Görüntüler, ağırlıklı olarak 1894–1919 yılları arasındaki İstanbul’u, Cumhuriyet sonrasına uzanan bazı karelerle birlikte belgeliyor.
Tablet İletişim, projenin dijitalleştirme, yayın koordinasyonu ve tasarım süreçlerini üstlendi. Editoryal çalışma ve metinler Prof. Dr. Ziya Kenan Bilici ile birlikte yürütüldü.
İstanbul'un izlerinde gizlenmiş hikâyeler
Arşiv yalnız İstanbul’un tarihî yapılarını göstermiyor; sokakları, meydanları, vapurları, mesire yerlerini, aileleri, törenleri, siyasal olayları ve gündelik hayatın ayrıntılarını da bugüne taşıyor.
Kitap bu geniş görsel hafızayı Kentsel Mekânlar, Kamusal Alanlar ve Binalar; Boğaziçi ve Vapurlar; Mesire Yerleri ve Yarışlar; Aile, Yakın Dostlar ve Portreler; Siyâsî Olaylar, Gösteri, Kutlama ve Yürüyüşler; 1894 İstanbul Depremi başlıkları altında altı tematik bölümde bir araya getiriyor.
Cam levhalarda saklı kalan İstanbul’u, yeniden okunabilen ve paylaşılabilen bir kent hafızasına dönüştürdük.
Tablet İletişim’in rolü
Dijitalleştirme ve Görüntü Hazırlığı: Orijinal cam negatiflerin yüksek çözünürlüklü taranması, dijital restorasyonu ve baskıya uygun renk ayrımlarının yapılması.
Yayın Koordinasyonu: Görsel arşiv, editoryal içerik, tasarım ve üretim süreçlerinin tek bir yayın sistemi içinde yönetilmesi.
Editoryal Hazırlık: Fotoğrafların tarihsel bağlamının kurulması ve tematik yapının geliştirilmesi.
Tasarım ve Prestij Yayını: Türkçe ve İngilizce içeriği birlikte taşıyan görsel sistemin oluşturulması, kitabın tasarlanması ve prestij eser niteliğinde basım sürecinin yönetilmesi.
Sergi Tasarımı ve Uygulaması: Seçilen tarihî fotoğrafların sergilemeye uygun şekilde hazırlanması ve sergi materyallerine dönüştürülmesi.
Tanıtım Materyalleri: Kitap ve serginin iletişimine yönelik tanıtıcı materyallerin hazırlanması.
Arşivden kitaba, kitaptan sergiye
Editoryal yaklaşımda metnin fotoğrafın önüne geçmemesine özellikle dikkat edildi. Görüntülerin tanıklık ettiği tarihsel anlar merkezde tutulurken, açıklamalar fotoğrafların bağlamını görünür kılacak biçimde kurgulandı.
Cam negatiflerden elde edilen görüntüler bir yandan kapsamlı bir prestij yayınına dönüştürülürken, diğer yandan seçilen fotoğraflar sergi uygulamaları için yeniden üretildi. Kitap, sergi ve tanıtım materyalleri aynı görsel ve editoryal sistem içinde ele alınarak İstanbul’un tarihî görsel belleğini farklı mecralarda izleyiciyle buluşturdu.
