Bir kentin hafızası
Foto Rıdvan Fotoğraf Koleksiyonu, Ankara’nın erken dönem fotoğrafçılarından Rıdvan Kırmacı’nın 1930’lardan 1970’lere uzanan stüdyo çekimlerinden oluşuyor.
Koleksiyonda yaklaşık 30.000 asetat negatifin yanı sıra cam negatifler ve basılmış fotoğraflar bulunuyor. Büyük bölümü orijinal kutularında korunan arşiv; Ankara’nın ailelerine, çocuklarına, gençlerine, sporcularına, bürokratlarına ve farklı toplumsal kesimlerine onlarca yıl boyunca tutulmuş bir ayna niteliğinde.
Kişisel hatıra olarak çekilen binlerce portre, bugün Ankara’nın sosyal ve kültürel tarihini okumaya imkân veren büyük bir kent belleğine dönüşüyor.
Kimler geldi, kimler geçti
Foto Rıdvan’ın objektifinin karşısından farklı kuşaklardan binlerce Ankaralı geçti.
Gelin ve damatlar, aileler, çocuklar, öğrenciler, askerler, memurlar, bürokratlar, iş insanları, sporcular ve çeşitli cemiyetlerin üyeleri aynı stüdyoda fotoğraflandı. Bir zamanlar aile albümleri için çekilmiş bu fotoğraflar, yıllar içinde Ankara’nın değişen toplumsal hayatının görsel kayıtlarına dönüştü.
Koleksiyonda gençlik ve spor fotoğrafları da dikkat çekici bir yer tutuyor. Foto Rıdvan’ın Çankaya Kulübü ve Gençlerbirliği çevresiyle ilişkisi sayesinde dönemin Ankara spor yaşamına ilişkin önemli görüntüler de arşivde yer alıyor.
Ankara fotoğrafçılık tarihinin içinden
Foto Rıdvan, gerçek adıyla Rıdvan Kırmacı, Ankara fotoğrafçılığının erken dönem isimlerinden biriydi.
Çulluzade Mustafa Adil Bey’in yetiştirdiği fotoğrafçılardan olan Rıdvan Kırmacı, Ankara Fotoğrafçılar Cemiyeti’nin kuruluş çalışmalarında da yer aldı. 1929 tarihli Hakimiyet-i Milliye gazetesinde cemiyetin açılışıyla ilgili yayımlanan toplu fotoğrafta da bulunuyor.
Samanpazarı ve Anafartalar’daki ilk döneminin ardından 1938 yılında Çocuk Sarayı Caddesi’ndeki stüdyosuna taşındı. Fotoğrafhane uzun yıllar aynı adreste Ankara’nın farklı kuşaklarını fotoğraflamaya devam etti.
30.000 negatif, onlarca yıllık hafıza
Koleksiyonun değeri yalnızca içerdiği fotoğrafların sayısından değil, arşivin fiziksel bütünlüğünü büyük ölçüde koruyor olmasından da geliyor.
Yaklaşık 30.000 negatif film orijinal kutuları içinde bulunuyor. Asetat negatiflere cam negatifler, basılı fotoğraflar ve arşiv notları eşlik ediyor.
Kutular, notlar, baskılar ve negatifler birlikte değerlendirildiğinde koleksiyon; yalnızca bir fotoğraf seçkisi değil, bir fotoğraf stüdyosunun çalışma pratiğini ve Ankara’nın değişen toplumsal dokusunu birlikte izlemeye imkân veren kapsamlı bir arşiv niteliği taşıyor.
Hatıralardan kent belleğine
Bu fotoğraflar ilk çekildiklerinde aile albümlerine girmek, bir dosta gönderilmek ya da hayatın belirli bir anını hatırlatmak için üretilmişti.
Bugün aynı kareler başka bir anlam daha taşıyor.
Saç biçimleri, kıyafetler, üniformalar, aile yapıları, çocukluk halleri ve insanların objektif karşısındaki duruşları; Ankara’nın onlarca yıllık toplumsal değişimini küçük ayrıntılar üzerinden okumayı mümkün kılıyor.
Foto Rıdvan Fotoğraf Koleksiyonu, binlerce kişisel hatıradan oluşan büyük bir Ankara portresine dönüşüyor.
Ankara’nın Tanıkları
Foto Rıdvan Fotoğraf Koleksiyonu bugün sergi, yayın, belgesel, dijital arşiv, sözlü tarih, kent belleği ve kültürel miras projeleri için güçlü bir kaynak niteliği taşıyor.
Araştırmacılar, kurumlar ve küratörler için ilham verici olan koleksiyon, Ankara’nın toplumsal ve kültürel tarihine ilişkin yeni hikâyelerin ortaya çıkabileceği yaşayan bir arşiv niteliğinde.
Proje / İçerik türü: Fotoğraf Koleksiyonu
Durum: Proje Geliştirme
Alan: Kültür / Kültürel Miras
Dönem: 1930–1970
Arşiv: Yaklaşık 30.000 negatif
